Beginnende geletterdheid: de eerste stap naar lezen!

Je kent het vast wel: je kind wijst enthousiast naar een letter op een verkeersbord en roept: "Dat is een B van boom!". Of ze krabbelen ineens iets op papier en zeggen vol trots: "Ik heb mama geschreven!". Dit zijn prachtige momenten waarop je ziet dat je kind zich bewust wordt van letters en klanken. Dit noemen we beginnende geletterdheid – de eerste stap naar leren lezen en schrijven!

Wat is beginnende geletterdheid?

Beginnende geletterdheid is alles wat een kind leert over taal en letters voordat het echt begint met lezen en schrijven in groep 3. Het is een soort ‘taalbewustzijn’ dat zich ontwikkelt door te luisteren, te praten, te spelen en nieuwsgierig te zijn naar woorden en letters. Maar hoe werkt dat precies? Bij beginnende geletterdheid gaat het om drie belangrijke vaardigheden:

1. Foneem-grafeemkoppeling

Klinkt ingewikkeld? Valt mee! Dit betekent simpelweg dat een kind leert dat klanken (fonemen) bij bepaalde letters of lettercombinaties (grafemen) horen. Bijvoorbeeld: de klank /k/ hoort bij de letter ‘k’ en de klank /aa/ bij de letters ‘aa’. Dit helpt kinderen bij het lezen en schrijven, omdat ze zo letters kunnen koppelen aan de juiste klank en ze uiteindelijk woorden kunnen vormen.

2. Fonologisch bewustzijn

Dit is het vermogen om klanken binnen woorden te herkennen en ermee te spelen. Dit ontwikkelt zich in kleine stapjes, zoals:

  • Hakken en plakken: Woorden opdelen in klanken (h-o-n-d → hond) en ze weer samenvoegen.

  • Klankherkenning: Welke klank hoor je aan het begin of einde van een woord? (Maan begint met de M!).

  • Klankmanipulatie: Wat gebeurt er als je de /p/ van pan vervangt door een /m/? Juist, dan krijg je man! Dit helpt kinderen om klanken bewust te leren onderscheiden en gebruiken.

3. Auditieve vaardigheden

Horen, onthouden en verwerken van klanken is superbelangrijk om goed te leren lezen. Binnen beginnende geletterdheid werken we aan:

  • Auditieve discriminatie: Verschillen tussen klanken horen, zoals p en b, of s en z.

  • Auditieve analyse en synthese: Woorden opdelen in klanken en weer samenvoegen.

  • Auditief geheugen: Geluiden of woorden onthouden (zoals een rijmpje nazeggen).

  • Auditieve rijmvaardigheid: Welke woorden rijmen? (maan-haan, kat-rat). Dit helpt bij het herkennen van klankpatronen in woorden.

Waarom is dit zo belangrijk in groep 2?

Veel mensen denken dat leren lezen pas begint in groep 3, maar niets is minder waar! In groep 2 worden de basisvaardigheden gelegd die essentieel zijn om straks soepel te kunnen leren lezen. Een kind dat al wat ervaring heeft met letters, klanken en woorden, zal in groep 3 makkelijker meedoen en meer zelfvertrouwen hebben. Het voorkomt frustratie en zorgt voor een fijne start van het leesproces!

Spelenderwijs leren: de sleutel tot succes!

Kinderen leren het beste als ze plezier hebben! Daarom is het belangrijk dat deze vaardigheden op een speelse manier worden aangeboden. Bij Logopedie Abel doen we dit onder andere met ons programma Wijs met Letters. Hierin gaan kinderen aan de slag met letters, klanken en woorden. Dit gebeurt met leuke spelletjes, liedjes en creatieve oefeningen, zodat leren lezen geen ‘moetje’ wordt, maar juist een feestje!

Hoe kan een logopedist helpen?

Als logopedisten zijn wij specialisten op het gebied van taal en spraak. Wij helpen kinderen niet alleen met uitspraak en woordenschat, maar ook met het voorbereiden op lezen en schrijven. Wanneer een kind moeite heeft met klanken, letters of auditieve vaardigheden, kunnen wij hier gerichte ondersteuning bij bieden. Dit doen we met oefeningen, spelmateriaal en vooral: veel enthousiasme en plezier!

Wil jij je kind een vliegende start geven?

Wil je weten of jouw kind goed op weg is met beginnende geletterdheid? Of heb je het idee dat jouw kind hier juist extra ondersteuning bij kan gebruiken? Neem gerust contact met ons op! Wij denken graag met je mee en kijken wat het beste bij jouw kind past.

Samen zorgen we ervoor dat je kind vol zelfvertrouwen en enthousiasme kan starten met lezen in groep 3!